เพราะความผูกพันรักใคร่ในลักษณะที่เรียกว่า Attachment นั้น จำเป็นที่จะต้องให้เวลา และสร้างมันขึ้นมาด้วยกิจวัตรหรือพฤติกรรมบางอย่าง ดังนั้น จึงไม่ต้องแปลกใจเลย ที่เราอาจจะเคยเห็นว่า เด็ก ๆ บางคนมีความสนิทสนมกับพ่อแม่อย่างมาก ในขณะที่บางคน อาจจะรู้สึกห่างเหินมากกว่า ทั้ง ๆ ที่ก็อยู่ชายคาเดียวกัน เช่นเดียวกันกับเด็ก ๆ บ้านอื่น ๆ
การสร้างความผูกพันและไว้ใจให้กับลูกนั้น เป็นสิ่งจำเป็นอย่างมากค่ะ และจำเป็นที่จะต้องสร้างให้เกิดขึ้นตั้งแต่ลูกยังเล็กอีกด้วย เพราะความรู้สึกเหล่านี้ ต้องใช้เวลาและเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาจากความรู้สึกภายใน เมื่อเด็กมีความผูกพันกับพ่อแม่ เด็กจะรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย กล้าที่จะพูดหรือเล่าประสบการณ์และความเป็นไปในชีวิตให้ฟังได้ และเมื่อมีปัญหา ก็ไม่กลัวที่จะเปิดเผยให้พ่อแม่ได้ฟัง ได้ช่วยเหลืออย่างทันท่วงที
วันนี้ครูพิมจึงมีเทคนิคดี ๆ มาแนะนำ เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่ได้นำไปปรับใช้ในการสร้างความผูกพันกับลูก ๆ ในทุก ๆ วันได้ไม่ยาก เราลองมาดูไปพร้อม ๆ กันเลยนะคะ
ข้อนี้เป็นหัวใจสำคัญและเป็นปัจจัยพื้นฐานของความผูกพันเลยล่ะค่ะ แต่หลาย ๆ คนกลับมองข้าม และคิดไปว่า การแสดงความรักกับลูกบ่อย ๆ จะทำให้เด็กเหลิง หรือติดพ่อติดแม่ ซึ่งในความเป็นจริงนั้น การแสดงความรักเป็นสิ่งที่ควรทำและไม่ได้ก่อให้เกิดผลเสียเช่นนั้นเลย ซ้ำยังทำให้เด็กมีพัฒนาการทางอารมณ์และสังคมที่ดีอีกด้วยนะคะ
การเล่นเป็นสิ่งที่เด็ก ๆ ชื่นชอบอยู่แล้ว แต่ถึงแม้ว่าเด็กๆ จะสามารถเล่นได้ด้วยตัวเอง หรือเล่นกับพี่ ๆ น้อง ๆ เพื่อน ๆ แต่การใช้เวลาเล่นกับผู้ปกครอง ก็เป็นช่วงเวลาที่ดี ที่จะได้สร้างความผูกพันระหว่างกัน เพราะการเล่น เป็นเพียงหนึ่งในไม่กี่กิจกรรม ที่คุณและลูกสามารถละตัวตนของความเป็นเด็กกับผู้ใหญ่ออกไปได้ การเล่นทำให้คุณและลูกมีความกลมกลืน เท่าเทียม และมีอิสระจากหน้าที่หรือตำแหน่งต่าง ๆ อีกทั้งยังทำให้ลูกมองเห็นในมุมหนึ่งที่น่ารักของคุณอีกด้วยนะคะ
พ่อแม่หลายคนคิดว่า การหัวเราะหรือปล่อยให้ลูกตลกเล่นไร้สาระนั้น จะทำให้ตัวเองดูไม่น่านับถือ ทำให้เสียการปกครอง ซึ่งจริง ๆ แล้ว การที่เราสนุกสนานไปกับความตลกและความน่ารักของลูกนั้น เป็นตัวช่วยสร้างความสัมพันธ์ชั้นดีเลยล่ะค่ะ และเมื่อมีความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างกัน การปกครองของเรา กลับจะยิ่งง่ายขึ้นด้วยซ้ำ เพราะลูกจะฟังเราด้วยความรักและเคารพ ซึ่งต่างจากการฟังด้วยความกลัวหรือถูกบังคับ
หากคุณมีลูกหลายคน การใช้เวลากับลูกแต่ละคนก็เป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการสร้างความผูกพันเช่นกันนะคะ โดยเฉพาะเมื่อลูกแต่ละคนมีบุคลิกและความชอบที่แตกต่างกัน การที่เราใช้เวลาที่เฉพาะเจาะจงกับลูก โดยยึดเอาความต้องการของลูกคนนั้น ๆ เป็นหลัก เป็นสิ่งที่แสดงถึงความใส่ใจและความยุติธรรมกับลูก ซึ่งหลาย ๆ คนอาจจะมองข้ามไป และคิดว่า การให้ทำอะไรด้วยกัน ทำเหมือน ๆ กัน เป็นสิ่งที่เพียงพอแล้ว แต่อันที่จริงการเหมารวมในลักษณะนี้ อาจทำให้ลูกบางคนเกิดความรู้สึกน้อยใจและไม่พอใจได้เช่นกันค่ะ โดยเฉพาะเมื่อความต้องการหรือความชอบของเขาไม่เคยได้รับการตอบสนองหรือการรับรู้เลย ดังนั้น การสร้างความผูกพันกับลูกแบบเฉพาะบุคคล จึงจำเป็นที่จะต้องทำให้เกิดขึ้นด้วยนะคะ
การฟัง เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญ ที่ทำให้คนเรารู้สึกผูกพันและรู้สึกดีต่อกัน บางครั้งเราอาจจะคิดว่า การที่เราดูแล เอาใจใส่ สั่งสอนลูก คือการแสดงความรักที่ดีพอแล้ว แต่สำหรับเด็ก ๆ พวกเขาเองก็ต้องการเป็นฝ่ายที่จะพูด เล่า นำเสนอ และแสดงออกถึงความรู้สึกนึกคิดของตัวเองเช่นกัน การฟัง จึงเป็นเสมือนการยอมรับในตัวตนของพวกเขา และทำให้พวกเขารู้สึกว่าเป็นที่ต้องการของพ่อแม่ ซึ่งจะนำไปสู่ความผูกพันและไว้วางใจในอนาคตนั่นเองค่ะ
ครูพิม ณัฏฐณี สุขปรีดี
นักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาศักยภาพเด็กเล็กและการเลี้ยงลูกเชิงบวก
Facebook.com/PimAndChildren